Hinduskiej publiczności spodobały się Leśmian i muzyka z Wielkopolski - rozmoa z Waldemarem Rychłym

Marek Zaradniak
Waldemar Rychły jest szczęśliwy, że wreszcie ma sarod - instrument, o którym marzył
Waldemar Rychły jest szczęśliwy, że wreszcie ma sarod - instrument, o którym marzył Archiwum
z Waldemarem Rychłym, architektem i kompozytorem, współtwórcą Kwartetu Jorgi nie tylko o pobycie w Indiach

Wrócił Pan właśnie z Indii. Co to była za podróż?
Celem wyjazdu było zaprezentowanie publiczności indyjskiej poetycko-muzycznego projektu „Przystanek poezja” i przeprowadzenie warsztatów muzyczno-teatralnych. „Przystanek poezja” to spotkanie poezji Bolesława Leśmiana z poetami indyjskimi Manikiem Godghate (Grace), Borkarem i Aartim Prabhu. Leśmian swoim wierszom często nadawał tytuły i umiejscawiał je w bardzo konkretnym czasie. Na przykład przed świtem, wieczorem, w głębokiej nocy. Budowało to różnorodne kolory i nastroje. Każdemu z wierszy Leśmiana przypisaliśmy odpowiadającą mu indyjską ragę. Każda z rag indyjskich ma przyporządkowaną sobie porę dnia i nocy. Na przykład raga Malkouns to głęboka noc. Natomiast raga Sarang to podeszczowe popołudnie. Jak wspomniałem, w ramach naszego pobytu prowadziliśmy też warsztaty. Teatralne prowadziła Elżbieta Rojek aktorka i wokalistka związana m.in. z teatrem Gardzienice. Ja natomiast prowadziłem warsztaty muzyczne. Zabrałem do Indii muzykę Wielkopolską zapisaną przez Oskara Kolberga w drugiej połowie XIX wieku. Prowadziliśmy zajęcia na Uniwersytecie w Pune w stanie Maharashtra, ale i w ośrodku TARAPA czyli The Academy for Research and Application in Performing Arts w pobliżu wsi Sonale w dystrykcie Palghar na wybrzeżu zachodnim. Przesłaniem TARAPA jest hasło „Art for All”(sztuka dla wszystkich) dlatego umiejscowił się w pobliżu wioski. Ośrodek ten prowadzą aktorka Geetanjali Kul-karni oraz jej mąż, wybitny aktor indyjski Atul Kulkarni. Przyjeżdża tam m.in. młodzież ze szkół teatralnych w Mumbaju. Studenci ci razem z Geetanjali Kulkarni prowadzą działalność edukacyjną, przygotowują spektakle i prezentują je.

Dlaczego zabrał Pan do Indii Leśmiana?
Dlatego, ze kiedy spotkałem się kiedyś z aktorem Manda-rem Purandare, który w Poznaniu wykłada język hindi, a który przymierzał się do prezentacji polskich poetów w Indiach, dowiedziałem się, że najbardziej ze względu na sposób pisania i myślenia pasował mu Leśmian. Uważał, że wrażliwość Leśmiana bliska jest Hindusom, a jego wiersze jak choćby „Śmierć Buddy” wpisują się znakomicie w ludowość i bajkowość hinduską.

Jak reagowała indyjska publiczność na polskie propozycje?
Bardzo dobrze. Oni tego Leśmiana czytanego po polsku słuchali na brzmienia, ale jak wspomniałem na początku była też poezja indyjska w językach marathi i hindii. Marathi to język stanu Maharashtra, w którym leży zresztą także Mumbaj. W TARAPA przyszły posłuchać nas nawet dzieci. Być może stało się tak dzięki wielkiemu zaufaniu jakim darzą Geetanjali Kulkarni. Ona sobie ich po prostu wychowała. Natomiast na Uniwersytecie w Pune studenci najpierw przyszli na próbę, a potem włączyli się w przygotowania do koncertu i stworzyli niezwykłą scenografię. W związku z tym chyba przez dwie noce nie spali

Wspomniał Pan, że na warsztatach muzycznych prezentował muzykę z Wielkopolski zapisaną przez Oskara Kolberga. A konkretnie?
Były tam tak popularne piosenki jak „Przepióreczka” czy „Chmiel” Najstarsza wersja tej pieśni pochodzi z Wielkopolski. I ten „Chmiel” się tam bardzo ładnie sprawdził. Przygotowaliśmy też z uczestnikami warsztatów zabawę „Jaworowi ludzie”, jednak nie z tą melodią, która jest znana, ale z inną. Wyjazd, który doszedł do skutku m.in. dzięki Instytutowi Polskiemu w New Delhi i Instytutowi Adama Mickiewicza był niezwykle udany i chcemy wrócić do Indii. Zarówno tam gdzie byliśmy jak i pojechać do innych miejsc, bo nawiązaliśmy wiele kontaktów.

Z Indii przywiózł Pan instrument sarod. Proszę o nim opowiedzieć...
Mój Sarod zrobił Sajid Mirajkar z Pune. Zawsze chciałem mieć taki instrument. Sarod używany jest w klasycznej muzyce północnych Indii. Wywodzi się z perskiego ludowego instrumentu - rebabu. W obecnej formie powstał na początku XX wieku, Ma 25 strun! Gra się na nim kostką z orzecha kokosowego, którą każdy muzyk sam sobie powinien wykonać. Sarod w odróżnieniu od gitary nie ma progów. Jest trudny do grania, ale za to umożliwia wykonywanie dźwięków nie mieszczących się w europejskich skalach muzycznych.

Pana muzykę usłyszymy w poniedziałek w Teatrze Wielkim podczas spektaklu Szkoły Tańca Fouette „Poznańskie opowieści - Pyrlandia” ...
Muzyka do spektaklu baletowego „Poznańskie opowieści - Pyrlandia” powstała w oparciu o wielkopolskie melodie ludowe zapisane przez Kolberga, podobnie jak wcześniej muzyka do „Bartka Zwycięzcy”. Jak wspomniałem, na niektórych z nich oparłem też warsztaty muzyczne w Indiach.
A co słychać z Kwartetem Jorgi, którego był Pan współzałżycielem?
Mamy plany koncertowe na jesień. Pewnie pojawią się nowe rzeczy. Chcemy zagrać z Radkiem Nowakowskim, który grał kiedyś m.in. z zespołem Ossian.

Rozmawiał
MAREK ZARADNIAK

Szkoła Tańca Fouette - Poznańskie opowieści - Pyrlandia Teatr Wielki (ul. Fredry8)#19 czerwca, godzina 13 i 17 bilety: 20-40 zł

Flesz: Wegańskie ubrania. Made in Poland

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3