Kadry wolności. Powstanie Wielkopolskie w kolorze. Zobacz niezwykły projekt [ZDJĘCIA]

Grzegorz Okoński
Młodzież poszła do bojuRoman Karczewski (w pierwszym rzędzie, z lewej, z nogą na stopniu) wśród kolegów z frontuBohater bitwy pod Kcynią urodził się w 1901 roku i do Powstania poszedł jako 17-letni ochotnik. W zaświadczeniu o przebiegu służby jako jej początek ma wpisaną datę 28.12.1918 rok. W składzie 1. Kompanii Poznańskiej trafił na front pod Kcynią, gdzie uczestniczył w krwawych walkach, zakończonych polskim zwycięstwem. W czasie okupacji został z rodziną wywieziony do Generalnego Gubernatorstwa. Wcześniej zakopał w ogrodzie powstańcze pamiątki, dzięki czemu ocalały.
Młodzież poszła do bojuRoman Karczewski (w pierwszym rzędzie, z lewej, z nogą na stopniu) wśród kolegów z frontuBohater bitwy pod Kcynią urodził się w 1901 roku i do Powstania poszedł jako 17-letni ochotnik. W zaświadczeniu o przebiegu służby jako jej początek ma wpisaną datę 28.12.1918 rok. W składzie 1. Kompanii Poznańskiej trafił na front pod Kcynią, gdzie uczestniczył w krwawych walkach, zakończonych polskim zwycięstwem. W czasie okupacji został z rodziną wywieziony do Generalnego Gubernatorstwa. Wcześniej zakopał w ogrodzie powstańcze pamiątki, dzięki czemu ocalały. Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych, koloryzacja zdjęcia Mikołaj Kaczmarek
Udostępnij:
- Naturalne barwy nadają autentyczność ludziom i zdarzeniom - mówi twórca koloryzacji powstańczych zdjęć Mikołaj Kaczmarek. Kliknij w galerię i zobacz niezwykły projekt.

150 lat temu urodził się dowódca Powstania Wielkopolskiego Generał Józef Dowbor-Muśnicki.

Mamy szczęście żyć w regionie, który pamięta o swoich bohaterach zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego - a teraz mamy też szczęście... do okrągłych rocznic. W przyszłym roku obchodzimy setną rocznicę tego zrywu, a w tym - sto pięćdziesiątą rocznicę urodzin dowódcy Powstania - generała Józefa Dowbor-Muśnickiego. Każdy Wielkopolanin zna dziś to nazwisko, choć sto lat temu, gdy przyjechał do Poznania, słyszeli o nim nieliczni, a i to tylko tyle, że jakby na ironię generała carskiego przysłał nam Józef Piłsudski. Jednak Dowborowi udało się odwrócić kartę i zyskać wielki szacunek w Wielkopolsce.

„Dnia 15 stycznia 1919 roku obejmuje naczelne dowództwo z rąk majora Taczaka, Generał Dowbor-Muśnicki, organizując armję Wielkopolską w liczbie siedemdziesięciu tysięcy żołnierza” - pisał Julian Bolesław Lange, naczelny komendant Straży Ludowej w Poznańskiem i na Pomorzu Gdańskim. Dwa dni później ogłoszono pobór do wojska, wzywając poborowych roczników 1897, 1898 i 1899. Nastąpił czas przekształcenia ochotniczych oddziałów powstańczych w regularne, jednolicie umundurowane, uzbrojone i spójnie dowodzone jednostki Armii Wielkopolskiej.

Józef Dowbor-Muśnicki urodził się w 1867 roku w Garbowie koło Sandomierza, generalskie szlify zdobył w zaborczej armii rosyjskiej. W latach 1904-1905 brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej, a w czasie I wojny światowej dowodził 14. pułkiem strzelców syberyjskich, 123. i 38. Dywizjami Piechoty, a także XXXVIII Korpusem Armijnym. Był dowódcą I Korpusu Polskiego w Rosji, z którym odniósł kilka zwycięstw nad oddziałami Armii Czerwonej. Zmuszony do kapitulacji przed Niemcami, przybył do Królestwa Polskiego i tu został wezwany przez Józefa Piłsudskiego. Ten zaproponował mu objęcie dowództwa nad Powstaniem Wielkopolskim- propozycja została przyjęta i generał przyjechał 8 stycznia do Poznania, gdzie przejął dowództwo od Stanisława Taczaka. Trzeba zaznaczyć jednak, że ta nominacja nie była dowodem uznania czy dobrej woli Piłsudskiego, który sam przyznawał: „Wysłanie Dowbora do Poznania było celowe. Liczę na to, że on sam i jego oficerowie tak swoją nieznajomością realiów wielkopolskich, jak i samym zachowaniem wywołają wśród polskich żołnierzy b. armii niemieckiej, przyzwyczajonych do dobrych i odpowiedzialnych oficerów, niezadowolenie i rozczarowanie do swojej osoby poznańskich czynników politycznych”. Na szczęście jego nadzieje się nie sprawdziły - Dowbor zapracował na szacunek w Wielkopolsce - stworzył tu blisko stutysięczną armię, dążył do apolityczności wojska, popierał koncepcję przejęcia zbrojnego Pomorza, i sprzeciwiał się osłabianiu Wielkopolski, przez wysyłanie broni, sprzętu i żołnierzy na wschód. On też połączył Armię Wielkopolską z Wojskiem Polskim.

Jednak dobrego zdania o generale nie miał jeden z ciekawszych kronikarzy dni Powstania, wielkopolski arystokrata Daniel Kęszycki, który w swoich wspomnieniach z lat 1918-1920 pisał: „...Dowbor chciał jak najprędzej utworzyć armię regularną i koncentrował swoje siły w Poznaniu, zostawiając oddziały ochotnicze, aby o własnych siłach wydostały się z matni. Nie moją jest rzeczą osądzać, czy miał słuszność, czy nie. W każdym razie oficerowie, których miał przy sobie, potrafili doskonale skorzystać ze sposobności i zagarnąć najlepsze stanowiska dla siebie. Oprócz kilku „dekujących się”, którzy nigdy nie opuszczali miasta i których żony umiały nadskakiwać generałowi, Poznańczycy zostali starannie usunięci ze wszystkich, oprócz najpodrzędniejszych, stanowisk. Wyjątki jak Unrug, Taczak, Grudzielski, którzy byli zbyt popularni, aby można było ich usunąć, jak Sczaniecki, którego koniecznie potrzebowano do organizowania artylerii i kilku innych, potwierdzających tylko ogólną regułę. Poznańczycy byli dość dobrzy, gdy chodziło o utrzymanie granicy, ale potem byli już niepotrzebni, co też dano im odczuć bez osłonek”.

Generał Józef Dowbor-Muśnicki osiadł w 1920 roku w Lusowie, a później w Batorowie koło Poznania, tutaj zmarł 26 października 1937 roku. W czasie przewrotu majowego opowiadał się za rządem, a przeciw marszałkowi Piłsudskiemu. Miał wiele odznaczeń, ale nie otrzymał żadnego polskiego…

Wideo

Komentarze 5

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

J
Jarema
Kolory podpinek i daszków w rogatywkach oficerskich się nie zgadzają - powinny być czarne.
K
Koszałek, krasnal 5 rangi
ale świat składa się też z ciekawostek. No i zgoda co do kolorów
k
korfanciorz
to widac jak polska powstawała !!!! na terroryzmie i bratobójczej wojnie !!!! a Piłsudski to byl polok ????? litwin dyktator i morderca polakow !!!! Brzesc !!!Bereza Kartuska to pierwsze obozy koncytracyjne w polsce !!!! w czasie zamachu majowego ile wymordował Polaków ?????? o tym to cisza !!!
z
zak1953
sił "powstańczych" w Wielkopolsce. Dopóki mógł, walczył z oddaniem za cara, który Polski wolnej by mu nie dał. Dzisiaj takich bohaterów nazywa się terrorystami.
f
fotograf
To nie są barwy naturalne - to barwy rzekomo naturalne. Tak potraktowane fotografie tracą na wiarygodności i wartości dokumentacyjnej! Ot, ideowo płytka ciekawostka.
Dodaj ogłoszenie