Kto zapłaci podatek za spadek lub darowiznę?

Milena Kochanowska
Spisanie umowy darowizny u notariusza podnosi jej wiarygodność
Spisanie umowy darowizny u notariusza podnosi jej wiarygodność 123rf
Spadki i darowizny, nawet bardzo wysokiej wartości, przekazywane w kręgu najbliższej rodziny są całkowicie zwolnione od podatku. Kto zapłaci podatek za spadek lub darowiznę, gdy nie dotyczy najbliższej rodziny?

Najbliższa rodzina to według prawa: małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, pasierbowie, ojczym, macocha i rodzeństwo.

1. Opodatkowane są natomiast spadki i darowizny od synowej, zięcia, teścia i teściowej, a także od dalszej rodziny i osób niespokrewnionych. Wysokość podatków w tych przypadkach zależy od stopnia pokrewieństwa łączącego spadkobiercę ze spadkodawcą i obdarowanego z darczyńcą.

2. Darowizny pieniężne trzeba przekazywać obdarowanemu na konto bankowe lub przekazem pocztowym. Jeśli tego nie zrobimy, darowizna będzie opodatkowana na dotychczasowych zasadach.

3. Darowizny i spadki przekraczające 9637 zł (od jednej osoby w ciągu pięciu lat), trzeba w ciągu sześciu miesięcy zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego, w którym rozliczamy się z podatku. Przy spadku, termin na zawiadomienie naczelnika liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego jego nabycie.

4. Stopień pokrewieństwa lub jego brak decyduje o tym, w której z trzech grup podatkowych znajdzie się spadkobierca lub obdarowany. Do pierwszej należą: teściowie, synowa i zięć oraz najbliższa rodzina, której członkowie zapłacą jednak podatek tylko wtedy, gdy nie spełnią warunków zwolnienia podatkowego. Druga grupa to dalsza rodzina, np. ciotki i wujkowie. Trzecia to osoby niespokrewnione. Najniższy podatek płacą osoby zaliczone do pierwszej grupy, najwyższy te z grupy trzeciej.

5. Podatek płaci się od nadwyżki spadku bądź od części darowizny przekraczającej kwotę wolną od podatku. Do każdej grupy podatkowej przypisana jest inna taka kwota. Np. od teścia możemy w ciągu pięciu lat, licząc od pierwszej darowizny, przyjąć bez podatku 9637 zł. W drugiej grupie kwota wolna od podatku to 7276 zł. Jeśli więc darowizny przyjęte w trakcie pięciu lat od ciotki są niższe od tej kwoty, podatkiem nie musimy się martwić. W trzeciej grupie kwota wolna od podatku wynosi tylko 4902 zł.

6. W pierwszej grupie podatkowej stawki podatku wynoszą 3,5 i 7 proc. Im wyższa jest nadwyżka kwoty spadku czy darowizny ponad kwotę wolną od podatku, płacimy za nią wyższą stawkę. Tak samo jest w drugiej grupie podatkowej, ale tu podatek płaci się według stawek: 7, 9 i 12 proc. W trzeciej grupie stawki wynoszą 12, 16 i 20 proc. Nie wzrosły też progi podatkowe, czyli kwoty, po przekroczeniu których spadek lub darowizna podlegają wyższej stawce podatku. Dla wszystkich grup progi są jednakowe: 10278 zł i 20556 zł.

7. Tylko członkowie najbliższej rodziny nie muszą płacić podatku od otrzymanego lub odziedziczonego mieszkania lub domu, niezależnie od jego metrażu. Dla pozostałych w podatku od spadków i darowizn obowiązuje ulga mieszkaniowa. Ulga (nadal obejmuje 110 metrów kwadratowych powierzchni domu czy mieszkania) przysługuje tylko tym, którzy przez co najmniej pięć lat nie tylko będą mieszkać, ale będą też zameldowane w odziedziczonym lub darowanym domu lub mieszkaniu. Nieruchomość można sprzedać przed tym terminem jedynie wtedy, gdy za uzyskane za nią pieniądze w ciągu dwóch lat kupimy inny dom lub mieszkanie. Pamiętajmy też o tym, że osoba, która chce skorzystać z ulgi mieszkaniowej, nie może być właścicielem, a nawet najemcą innego lokalu mieszkalnego. Dotyczy to wszystkich spadkobierców niezależnie od przynależności do grupy podatkowej. Jeśli jednak dom lub mieszkanie jest większe niż 110 metrów kwadratowych, nadwyżka ponad ten limit jest opodatkowana. Jeżeli więc mieszkanie ma na przykład 150 metrów kwadratowych, opodatkowana będzie wartość 50 metrów. Wartość mieszkania oraz innych otrzymanych lub odziedziczonych przedmiotów musimy określić sami. Jeśli jednak fiskus stwierdzi, że zaniżyliśmy wycenę, powoła biegłego. A gdy ten to potwierdzi, fiskus podniesie nam kwotę podlegającą opodatkowaniu i obciąży nas kosztami wyceny.

8. Kto dostał lub odziedziczył dom albo mieszkanie, a następnie je sprzeda, będzie musiał zapłacić 19 proc. podatku od dochodu z tej transakcji. Ale nie zawsze. Podatku nie zapłaci ten, kto sprzeda podarowany bądź odziedziczony dom lub mieszkanie nie wcześniej niż po pięciu latach. Ale podatku nie zapłacimy również wtedy, gdy odziedziczony lub darowany dom czy mieszkanie zostaną sprzedane przed upływem pięciu lat. Możemy skorzystać z kilku ulg. Jeśli mieszkanie dostaliśmy w roku 2007 lub 2008, to podatku nie zapłacimy w ogóle. Jeżeli natomiast darowiznę dostaliśmy w 2009 lub później, to będziemy zwolnieni podatku, jeśli uzyskane przychody przeznaczymy na własne potrzeby mieszkaniowe.

9. Jeśli fiskus spyta nas, skąd mieliśmy pieniądze na kupno auta, a my odpowiemy, że dostaliśmy darowiznę, ale zapomnieliśmy ją zgłosić i zapłacić od niej podatek, sporo na tym wykręcie stracimy. Darowizna "zapominalskich" zostanie opodatkowana nową stawką sankcyjną, która wynosi 20 proc. - niezależnie od grupy podatkowej.

10. Umowę darowizny każdy może sporządzić samodzielnie. Powinna ona zawierać m.in. określenie zawierających ją stron (imiona, nazwiska, adresy), przedmiot darowizny oraz jej warunki. Można też dodać informację o stopniu pokrewieństwa między darczyńcą i obdarowanym. Musi znaleźć się na niej data zawarcia umowy. Nie trzeba podpisywać jej u notariusza, aczkolwiek ten fakt zawsze podnosi jej wiarygodność.

Polak szefem światowego koncernu

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie