Kuzynka pokrzywy z jadem skorpiona. Oto najbardziej jadowita roślina świata

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Poparzenie rośliną nazywaną gympie-gympie powoduje prawdziwe katusze, które mogą trwać przez bardzo długi czas.
Poparzenie rośliną nazywaną gympie-gympie powoduje prawdziwe katusze, które mogą trwać przez bardzo długi czas. Cgoodwin / CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0)
Australia słynie z jadowitych zwierząt. Ale okazuje się, że rośnie tam też najbardziej jadowita roślina świata. Kontakt z nią powoduje straszliwy ból, który może trwać nawet tygodniami.

Stosunkowo niepozorna roślina, rosnąca w Australii i niektórych wyspach Pacyfiku, jest wyjątkowym zagrożeniem dla każdego, kto dotknie jej liści, pędów, kwiatów czy owoców.
licencja zdjęcia CC BY 3.0

Ta roślina naprawdę parzy

Dendrocnide moroides, zwana też pokrzywą australijską oraz gympie-gympie jest niewielkim drzewem lub krzewem. Dorasta do ok. 3 m wysokości, ma duże, sercowate liście o piłkowanych brzegach, wytwarza niewielkie kwiaty i owoce nieco podobne do morwy. Cała jej powierzchnia jest pokryta drobnymi włoskami, które wyglądają na przyjemne w dotyku. Jednak nic bardziej mylnego. Nawet delikatne i krótkotrwałe dotknięcie rośliny powoduje, że będziemy cierpieć przez tygodnie. Włoski wbijają się w skórę, a przy okazji jest wstrzykiwana toksyna, która powoduje nieznośny ból.

„Najgorszy ból, jaki można sobie wyobrazić"...

....tak działanie tych roślin określa badaczka dr Marina Hurley z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii. Uczucie opisuje jako połączenie jednoczesnego poparzenia kwasem z porażeniem prądem. Ból nasila się przez 20-30 minut, by następnie trwać przez kilka dni, a nawet tygodni. Włoski mogą pozostawać wbite w skórę nawet przez pół roku, a dotyk, zmiana temperatury czy nawet wzięcie prysznica, powoduje kolejne podrażnienia.

Skala bólu jest niesamowita. Jak pisze dr Hurley, zdarzało się, że po poważnych poparzeniach ludzie popełniali samobójstwa, a pewien były żołnierz spędził trzy tygodnie przywiązany do szpitalnego łóżka.

Parzące włoski wbijają się nawet przez ubranie, a zdolności do parzenia nie tracą nawet zasuszone liście. Wspomina się o poparzeniach przez stuletnie okazy zachowane w zielnikach. Ryzykowne jest również przebywanie w pobliżu rośliny. Po około 20 minutach spędzonych w jej sąsiedztwie, pojawiają się silne podrażnienia dróg oddechowych.

Jednak zadziwiające jest to, że roślina powoduje wyłącznie ból. Poza powiększeniem węzłów chłonnych i obrzękiem w miejscu poparzenia, nie wywołuje zmian fizycznych, nie jest też trująca – nie powoduje bezpośredniego zagrożenia dla życia (pomijamy tu reakcje spowodowane bólem).

8 niebezpiecznych roślin, które parzą i wywołują podrażnieni...

Kuzynka pokrzywy z jadem skorpiona

Mechanizm działania „najbardziej jadowitej" rośliny świata od lat jest zagadką. Parząca Dendrocnide moroides oraz kilka jej kuzynek (rodzaj Dendrocnide) jest spokrewniona z dobrze znaną, również z parzących właściwości – pokrzywą. Podobny jest mechanizm samego wstrzyknięcia toksyn, jednak sposób ich działania – zupełnie nieporównywalny.

Początkowo badacze o wywoływanie bólu podejrzewali związek chemiczny, który wydzielili z tej rośliny i nazwali moroidinem. Jednak eksperymenty nie potwierdziły tego.
Nowe badania prowadzone przez Uniwersytet Queensland (Instytut Biologii Molekularnej) wskazują jednak inną substancję, wydzieloną przez badaczy i nazwaną „gympietides" (od rdzennej nazwy rośliny gympie-gympie). To peptydy o bardzo trwałej strukturze, co tłumaczy ich skuteczność nawet po latach (jak w przypadku zasuszonych okazów). W dodatku ich budowa jest zbliżona do tej, jaką ma jad pająków i skorpionów. Jednak ewolucyjnie zostały wytworzony zupełnie niezależnie.

„Jad" gympie-gympie jest neurotoksyną, która zaburza przekazywanie bodźców bólowych (a dokładniej blokuje działanie kanałów jonowych). W komórkach porażonych przez truciznę zachodzą zmiany, które powodują, że nie mogą one przestać wysyłać sygnału o bólu, pomimo że nie ma już bodźca, który go powoduje. Ból jest więc odczuwany przez bardzo długi czas. Wyniki tych badań zostały opublikowane we wrześniu 2020 r. przez pismo Science Advances.

Amatorzy najbardziej jadowitej rośliny świata

Niezwykłe jest to, że tę niebezpieczną roślinę jedzą pewne zwierzęta. Wśród nich są owady z rodziny stonkowatych, ale też – co już bardziej zadziwiające – ptaki (z rodziny dzięciołowatych), a nawet ssak z rodziny kangurowatych – pademelon czerwononogi. Nie wiadomo, dlaczego nie jest wrażliwy na jej działanie.

Źródła

Orzeczenie TSUE. Koniec wynajmów krótkoterminowych?

Wideo

Materiał oryginalny: Kuzynka pokrzywy z jadem skorpiona. Oto najbardziej jadowita roślina świata

Komentarze 3

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

w
wbsvhsg6

A kogo to interesuje? Ya yebe....

G
Gość

Ojapier... a gdzie ona jest we Wrocławiu???

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3