Matura 2012: Język polski - poziom podstawowy [ARKUSZE, ODPOWIEDZI]

k@s
Matura z języka polskiego w XX LO w Poznaniu. Bartek Wutke
Przedstawiamy arkusz zadań z matury z języka polskiego i przykładowe odpowiedzi.

Matura 2012 - arkusz, język polski, poziom podstawowy

Zadania opracował zespół polonistów z XX Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu.


Czytaj także:
Matura 2012. Wiemy co było: "Lalka" i "Ludzie bezdomni"
Matura 2012. Liczą na "Lalkę", "Dziady" i "Makbeta" [ZDJĘCIA]
Matura 2012: Egzamin z języka polskiego [ZDJĘCIA]

Matura 2012: Uczniowie z 2 LO o egzaminie z polskiego [ZDJĘCIA, WIDEO] - poznan.naszemiasto.pl

Zadanie 1.
Na podstawie akapitów 1. i 3. odpowiedz na pytanie, dlaczego tworzenie encyklopedii powszechnej jest niezwykle trudnym przedsięwzięciem. Wymień trzy powody.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: czysto naukowe podejście, ogromne nakłady finansowe, adresatem jest wielka rzesza ludzi, zaangażowanie wielu autorów.

Zadanie 2. __
Podaj dwa powody uzasadniające celowość użycia liczb w akapicie 5.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
a) uzmysłowienie odbiorcy rozmachu, z jakim przygotowywana jest encyklopedia,
b) ukazanie dysproporcji między Wikipedią a encyklopedią powszechną

Zadanie 3. __
Wymień trzy różnice między Wikipedią a tradycyjną encyklopedią.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
Wikipedia:
- każdy może ją redagować,
- stosunkowo niewielki nakład finansowy,
- darmowa;
Encyklopedia:
- redagują ją specjaliści,
- ogromne nakłady na przygotowanie,
- wysoki koszt zakupu;

Zadanie 4. __
Jaką funkcję w kompozycji całego tekstu pełni akapit 6.?

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: podsumowanie I części artykułu / próba obiektywizacji.

Zadanie 5. __
Wymień dwa powody uzasadniające uznanie przez autora sposobu tworzenia Wikipedii za anarchiczny.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: każdy może ją tworzyć, nie ma odgórnie ustalonych zasad redakcji haseł

Zadanie 6. __
Jakie środki językowe w akapitach 5. i 7. nadają tekstowi zabarwienie emocjonalne? Określ dwa i podaj przykład każdego z nich.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
wykrzyknienie: "największy czyn społeczny w dziejach!";
pytanie retoryczne: "Tylko skąd laik ma wiedzieć, które hasło należy do jakiej kategorii?"

Zadanie 7. __
W akapitach 7.-9. zostały wyliczone zarzuty formułowane pod adresem Wikipedii. Wymień dwa, z którymi autor artykułu się zgadza.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
a) przypadkowy dobór haseł;
b) nierzetelność artykułów

Zadanie 8. __
W akapicie 8. autor posłużył się przykładem. Wyjaśnij, jakie zjawisko nim zobrazował.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: Autor, przywołując przykład ataku cybernetycznego z komputerów Białego Domu, potwierdził podatność Wikipedii na akty wandalizmu z wielu źródeł.

Zadanie 9. __
Wyjaśnij, jak autor ocenia Wikipedię jako źródło informacji (akapit 10).

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: Autor ocenia Wikipedię jako pożyteczne źródło informacji, ale zaleca daleko idącą ostrożność w traktowaniu informacji tam podanych jako materiałów źródłowych.

Zadanie 10. __
Czym na tle całego tekstu wyróżnia się sposób formułowania opinii o Wikipedii w akapicie 10.?

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: Różnica polega na sposobie formułowania opinii. Jest to subiektywna przestroga skierowana do odbiorcy.

Zadanie 11.__
Wyjaśnij, jakie funkcje w tekście pełni zacytowana w akapicie 11. metafora, którą posłużył się Newton. Wymień dwie.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
a) pozwala oddać hołd autorom encyklopedii klasycznych;
b) ujawnia, że szybkie tempo prac na Wikipedią nie byłoby możliwe bez wielkich poprzedników

Zadanie 12.__
Każdemu punktowi linearnego planu artykułu przyporządkuj numery akapitów (pamiętaj, że jest to pełny plan całego tekstu, a więc obejmuje wszystkie akapity).

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
1. Informacje dotyczące tradycyjnej encyklopedii AKAPITY: 1,2,3
2. Historia Wikipedii AKAPIT: 4
3. Niebywały sukces internetowej encyklopedii AKAPIT: 5
4. Zalety i wady nowego źródła informacji AKAPITY: 6,7,8,9
5. Subiektywne odczucia autora AKAPIT:10
6. Podsumowanie rozważań AKAPIT: 11

Zadanie 13.__
Dokończ zdania, wybierając słowa spośród podanych: wnioskowanie, definiowanie, porównywanie, przeciwstawienie

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
1. Zdanie: Encyklopedie to wielotomowe dzieła obejmujące całość wiedzy z najróżniejszych dziedzin jest przykładem DEFINIOWANIA

2. Zdanie: Ten anarchiczny sposób tworzenia encyklopedii oraz jej darmowy charakter wzbudzały wielkie emocje, oskarżenia, próby dyskredytacji z jednej strony, a deklaracje o prawdziwie wolnościowym i demokratycznym sposobie dystrybucji i upowszechniania wiedzy z drugiej jest przykładem PRZECIWSTAWIANIA

3. Zdanie: Biorąc pod uwagę popularność Wikipedii, można powiedzieć, […] że "jeszcze nigdy tak wielu czytelników nie zawdzięczało tak wiele tak licznym autorom" jest przykładem WNIOSKOWANIA

Zadanie 14.
Uzupełnij, wpisując w odpowiedniej rubryce literę "I", jeśli zdanie zawiera informację, lub literę "O", jeśli w zdaniu jest wyrażona opinia.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:
1. Pierwsze encyklopedie, książki pod takim tytułem, zaczęły się pojawiać w XVI wieku. INFORMACJA
2. Tworzenie encyklopedii to wielkie przedsięwzięcie organizacyjne, finansowe i edytorskie. INFORMACJA
3. […] jest to źródło informacji niezwykle użyteczne, ale wymagające dużej ostrożności. OPINIA
4. Świetne rezultaty przynosi porównanie treści tego samego hasła w kilku wersjach językowych. OPINIA

TEMATY WYPRACOWAŃ
Temat 1. Wyjaśnij symbolikę lewej i prawej strony oraz jej znaczenie dla wymowy utworu, analizując przytoczony fragment III części Dziadów Adama Mickiewicza. Zwróć uwagę na postać Nowosilcowa i postawy innych bohaterów wobec niego.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:

Plan wypracowania

Wstęp (informacje przykładowe)
1. Informacje wstępne o fragmencie:
- np. okoliczności powstania cz. III "Dziadów" A. Mickiewicza (po upadku powstania listopadowego w 1832 r. - tzw. "dziady drezdeńskie");
- realistyczna scena zbiorowa;
- fragment ukazuje m.in. obraz społeczeństwa polskiego, carskich czynowników, rosyjskich rewolucjonistów oraz charakterystykę senatora Nowosilcowa;
- charakterystyczna dla średniowiecznego moralitetu organizacja przestrzeni (lewa i prawa strona = zło i dobro);
- czas i miejsce - Wilno, bal u Nowosilcowa, równolegle z przesłuchaniami filomatów 1823-1824;
- ironia w prezentacji "czynowników".
2. Teza/problem:
Fragmenty Sceny VIII zawierają charakterystykę kata wileńskiej młodzieży z procesu filomatów - Nowosilcowa oraz w symboliczny sposób określają różne postawy wobec niego: od narodowej zdrady i akceptacji dla działań Senatora (lewa strona) po bezwzględną krytykę i odrazę (prawa strona).

Rozwinięcie (informacje przykładowe)
1. Charakterystyka Nowosilcowa, np.:
- zadłużony, w trudnej sytuacji finansowej;
- procesem filomatów pragnie poprawić swoją pozycję na dworze carskim;
- karierowicz;
- bezwzględny i surowy dla więźniów;
- sprytny i przebiegły;
- szarmancki wobec dam;
- nieczuły na cierpienie innych;
- nakazuje bezpodstawne aresztowania młodzieży (filomaci i filareci)
2. Symbolika lewej strony, np.:
a) Bohaterowie to czynownicy, czyli rosyjscy urzędnicy (np. Sowietnik, Regestrator, Gubernator wraz z żonami i córkami)
- lojalni wobec cara i Senatora;
- pogardzają niższymi czynem (rangą);
- starają się przypodobać wyższym czynem;
- matki liczą na to, że ich córki spodobają się Senatorowi i na dworze carskim;
- gotowe są kupczyć ich cnotą;
- Starosta tłumaczy się z nieobecności na balu żony i córki;
b) ocena Nowosilcowa:
- próbują mu się przypodobać
- zabiegają o jego względy
- obawiają się jego złego humoru
- chwalą jego taniec i grację
3. Symbolika prawej strony:
a) Bohaterowie to młodzież polska i litewska, młodzi oficerowie rosyjscy i damy (np. Dama, Młody Człowiek, Bestużew, Pol):
- gotowi do buntu;
- patrioci;
- zdegustowani "szelmostwem" lojalistów;
- oburzeni ich zdradą;
- upominają się o karę dla Nowosilcowa;
- świadomi swej klęski ("Nikt się nie pomści?");
- realnie oceniają sytuację (Bestużew);
- profetyzm ks. Piotra (karę Senatorowi wymierzy sam Bóg);
b) ocena Nowosilcowa
- obrzydzeniem napawa ich wygląd i zachowanie Nowosilcowa;
- oburzeni są licznymi zbrodniami Senatora (Dama, Młody Człowiek);
- dostrzegają jego dwulicowość i spryt;
- gotowi do jego zabicia (Pol);
- zdają sobie sprawę z bezcelowości zamachu na Senatora (Bestużew)

Wnioski__
1. Senator Nowosilcow jawi się w scenie VIII jako przebiegły i bezwzględny kat młodzieży.
2. Zapożyczona rodem ze średniowiecznych moralitetów organizacja przestrzeni pozwala uporządkować skomplikowane/różnorodne postawy uczestników balu wobec Nowosilcowa.
3. Realizm sceny pozwala również na ocenę społeczeństwa polskiego w I poł. XIX w. (podział na zdrajców i patriotów).
4. Wśród osób krytykujących Senatora są również prawi Rosjanie, co świadczyć może, że i oni dostrzegają "piekielny charakter" caratu.
5. Scena VIII symbolicznie ukazuje starcie sił Dobra ze Złem.
6. Podział na lewą i prawą stronę przypomina podział społeczeństwa polskiego ze sceny "Salon Warszawski" (zdrajcy - patrioci).
7. Ironiczny stosunek autora do carskiej struktury społecznej (dożywotni czyn)

Temat 2. Porównaj postawy życiowe Izabeli Łęckiej i Joanny Podborskiej ukazane w podanych fragmentach Lalki Bolesława Prusa i Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego. Odwołując się do znajomości utworów, zwróć uwagę na okoliczności, które miały wpływ na ukształtowanie osobowości bohaterek.

PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:

1. Przedstawienie Izabeli Łęckiej, np.:
-młoda arystokratka;
- piękna kobieta;
- kobieta chłodna i wyniosła;
- marzycielka
2. Przedstawienie Joanny Podborskiej, np.:
- guwernantka;
- wcześnie osierocona;
-piękna brunetka

3. Postawa życiowa Izabeli Łęckiej na podstawie fragmentu "Lalki", np.:
- żyje w dwóch światach:" duchowym" i "zwyczajnym";
- ten pierwszy, to odrealniony świat, "wiecznej wiosny", w którym liczą się stroje, rauty i rozrywki;
- życie w luksusie, gdzie liczy się "bywanie w towarzystwie";
- nawet niebezpieczeństwo, jakim jest burza traktuje, jak widowisko przygotowane specjalnie dla niej;
- ludzką pracę traktuje jako karę za grzechy, powołując się na Pismo Święte;
- uprzejmość obsługujących ją pracownic szwalni odczytuje, jako zajęcie sprawiające im przyjemność;
- ma mylne wyobrażenie o swojej wartości z powodu przynależności do arystokracji;
4. Postawa Joasi Podborskiej na podstawie fragmentu "Ludzi bezdomnych", np.:
- wrażliwa na krzywdę ludzką;
- poświęca się dla braci, ciężko pracuje, by wysłać pieniądze Henrykowi, który studiuje za granicą;
- potrafiła się utrzymać i ceniła sobie samodzielność;
- pracowita i systematyczna;
- dumna ze swoich osiągnięć;
- arystokratyczny świat jest dla niej obiektem zaciekawienia; jednak zupełnie nieznany;

5. Okoliczności, które miały wpływ na ukształtowanie osobowości Izabeli Łęckiej:
- wychowana na arystokratyczna lalkę, w pogardzie dla pracy; w przekonaniu, że małżeństwo to interes a nie związek dusz; materialistka; można powołać się na jej stosunek do Wokulskiego i mężczyzn w ogóle lub poglądy na małżeństwo;
6. Okoliczności, które miały wpływ na ukształtowanie osobowości Joanny Podborskiej, np.:
- wczesne osierocenie i konieczność usamodzielnienia się; praca, jako wartość, poszanowanie jej; rodzina stanowi dla niej wartość (troska o braci);jej życie wypełnione jest smutkiem i zmęczeniem; odrzucona przez Judyma nie walczy, nie próbuje go zatrzymać; poświęca swoje marzenia w imię jego obowiązków;

7. Porównanie postaw życiowych dwóch bohaterek:
- różnice wynikające z wychowania oraz sytuacji życiowej powodem odmiennej postawy i poglądów na życie;
- Joanna Podborska bliższa warstwie ludzi pracujących, wrażliwa na ich los z powodu doświadczeń życiowych;
Izabela Łęcka to oderwana od rzeczywistości arystokratyczna panna, żyjąca wyimaginowanymi problemami;

ZOBACZ RÓWNIEŻ - MATURA 2013:
Język polski - poziom rozszerzony

FLESZ: Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3