Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy Zespół Pałacowo-Parkowy

Artykuł sponsorowany

Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy mieści się w jednym z najbardziej urokliwych zakątków południowo-wschodniej Wielkopolski – ukształtowanym pod koniec XVIII w. zespole pałacowo-parkowym, dawnej rezydencji gen. Augustyna Gorzeńskiego, współpracownika króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jego centrum stanowi odrestaurowany z pietyzmem osiemnastowieczny pałac, wyróżniający się nie tylko oryginalnym planem litery „L”, ale i doskonale zachowanymi we wnętrzach polichromiami ściennymi. Stanowi on dzieło Stanisława Zawadzkiego, jednego z najwybitniejszych architektów doby klasycyzmu w Polsce, któremu przypisywane są również urozmaicone parkowy krajobraz unikalne pawilony ogrodowe – Panteon, Monopter i Oficyna. Wśród urozmaiconej parkowej roślinności wyróżnia się ponad trzydzieści pomników przyrody, w tym jeden z największych w Europie Środkowej platanów klonolistnych i najstarszy w Europie klon polny.

Generał Augustyn Gorzeński był adiutantem i szefem kancelarii wojskowej ostatniego króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego, a w latach późniejszych senatorem wojewodą Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Generał, z pomocą sprowadzonego przez siebie znakomitego warszawskiego architekta Stanisława Zawadzkiego, przystąpił wówczas do gruntownej przebudowy stare, początkach sięgających jeszcze późnego średniowiecza, a nabytej przez Gorzeńskich w 1717 r. siedziby rodu Dobrzyckich, którą przekształcił w interesującą pod względem architektonicznym klasycystyczną rezydencję. Oryginalny plan litery „L”, z portykiem usytuowanym na styku dwóch skrzydeł, a przede wszystkim doskonale zachowane, unikalne w skali kraju, iluzjonistyczne polichromie sprowadzonych przez Gorzeńskiego warszawskich artystów z kręgu dworu królewskiego – Antoniego Smuglewicza i Roberta Stankiewicza sprawiają, że siedziba generała po dziś dzień budzi uznanie historyków sztuki i zachwyt licznych odwiedzających.

Na miejscu otaczającego dawną siedzibę Dobrzyckich stosunkowo skromnego ogrodu włoskiego powstało pełne uroku założenie parkowe. Stanowi ono pierwszy w Wielkopolsce przykład ogrodu krajobrazowego typu angielskiego, odpowiadającego wszystkim regułom sztuki ogrodowej propagowanymi choćby poprzez ks. Izabellę Czartoryską w głośnych wówczas „Myślach różnych o zakładaniu ogrodów”. Niezwykle interesująca jest przy tym jego kompozycja, wyróżniająca się licznymi perspektywami widokowymi, łączącymi pałac z najbliższym otoczeniem oraz sąsiadującymi z nim pawilonami parkowymi, których walory artystyczne i umiejętne wkomponowanie w założenie również nie miały wówczas sobie równych w Wielkopolsce. Trzy z nich – Panteon, Oficyna i Monopter, które także wyszły zapewne spod ręki Stanisława Zawadzkiego, zachowały się po dzień dzisiejszy. Całości dopełniały dwa malownicze stawy po obu stronach wjazdu do parku. Nie można wreszcie zapominać o bogatej szacie roślinnej, do której generał Gorzeński włączył również niektóre z drzew rosnących tu wcześniej – jak choćby zachowany do dziś przy wjeździe na teren założenia wspaniały platan klonolistny. Czyż można się dziwić, że spadkobierca Gorzeńskiego generał Kazimierz Turno nakazywał w testamencie dbałość by park utrzymywany był w całości „tak dla ozdoby Kraju jaki i pożytku Sukcessorów”, a jego brat Adam nazwał z emfazą dobrzyckie założenie „modelem wszystkich ogrodów”? Było w tym zapewne nieco przesady, ale i współczesny im wytrawny badacz sztuki ogrodowej Stanisław Wodzicki nie ukrywał zachwytu nad znajdującym się w Dobrzycy „ogrodem angielskim gustownym i w rośliny bogatym”, którego rangę docenili później autorzy piszący w ciągu następnych dwóch stuleci.

Swój wkład w utrzymanie dzieła generała Gorzeńskiego wniosły też rodziny kolejnych właścicieli – niemieckich rodzin Bandelowów i Kottwitzów oraz rodu Czarneckich, którzy dokonywali w nim zmian zgodnych z gustami swoich czasów. Na progu zagłady dobrzycki zespół pałacowo-parkowy stanął dopiero wraz z początkiem II Wojny Światowej – szczególnie ucierpiał wówczas pałac, w którego wnętrzach niemiecki okupant rozgrabił całe wyposażenie, urządzając najpierw obóz przejściowy dla ziemian polskich, a następnie magazyn płodów rolnych. Przez kilkadziesiąt lat po wojnie zespół pałacowo-parkowy również nie był użytkowany w sposób właściwy. Dopiero od lat 80. prowadzone były prace remontowe i konserwatorskie, których owocem są odsłonięte spod późniejszych przemalowań pałacowe polichromie, wyremontowane pawilony parkowe i mozolnie odtwarzana szata roślinna. Sprawiają one, że choć w części możemy znów podziwiać kunszt dawnych architektów, artystów i ogrodników, którzy przed przeszło dwoma wiekami stworzyli oryginalną i pełną uroku rezydencje gen. Augustyna Gorzeńskiego.

Wszelkie starania wkładane w opiekę nad założeniem pałacowo-parkowym w Dobrzycy znalazły uznanie instytucji zajmujących się dziedzictwem kulturowym i 10 grudnia 2018 r. Prezydent RP, doceniając wartość i wagę jego walorów w polityce zachowania dziedzictwa kulturowego Polski, nadał Zespołowi Pałacowo-Parkowemu w Dobrzycy status Pomnika Historii. Wcześniej, w konkursie Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany 2017” Muzeum zdobyło laur w kategorii „Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu”.

W Muzeum przez cały rok oglądać można liczne wystawy czasowe poświęcone historii zespołu pałacowo-parkowego, dziejom ziemiaństwa, dawnej obyczajowości i kolekcjonerstwa. Pałac i park to również pełna uroku sceneria licznych wydarzeń kulturalnych: koncertów, wernisaży, pokazów grup rekonstrukcyjnych, rajdów pojazdów zabytkowych. Na gości czeka również hotelik „Pod akacją” oraz budynek Oranżerii, który można wynająć na imprezy okolicznościowe.

Godziny otwarcia w sezonie (1 czerwca – 30 października)
Poniedziałek - nieczynne
Wtorek-piątek - 10:00 – 17:00
Sobota - 10:00 – 18:00
Niedziela - 11:00 – 18:00
 
Piątek jest dniem bezpłatnego wstępu.

Ceny biletów:
Bilet normalny - 10 zł
Bilet ulgowy - 5 zł
Dzieci i młodzież do lat 16 - 1 zł
Dzieci do lat 7 - wstęp bezpłatny
Wynajęcie przewodnika* - 25 zł
*dla grup obejmujących więcej niż 15 osób - 35 zł
 

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3