Jak zachować sprawność mózgu na wysokim poziomie? Ćwiczenia, pasje i relacje społeczne są bardzo ważnymi elementami ochrony przed demencją

Agata Siemiaszko
Agata Siemiaszko
Wspólne rozwiązywanie krzyżówek to nie tylko dobry sposób spędzania wolnego czasu, ale również element profilaktyki chorób neurodegeneracyjnych. Trenowanie umysłu wspiera pamięć i poprawia koncentrację.
Wspólne rozwiązywanie krzyżówek to nie tylko dobry sposób spędzania wolnego czasu, ale również element profilaktyki chorób neurodegeneracyjnych. Trenowanie umysłu wspiera pamięć i poprawia koncentrację. Kampus Production/Pexels
Zaburzenia funkcji poznawczych, czyli pogorszenie pamięci, spowolnienie reakcji na bodźce oraz wydłużony proces uczenia się pojawiają się wraz z wiekiem, wskutek naturalnego procesu starzenia się organizmu. Istnieje wiele sposobów na spowolnienie procesu chorób neurodegeneracyjnych, w tym demencji np. przez uczenie się języków obcych lub rozwiązywanie łamigłówek. Niedawno naukowcy odkryli, że ćwiczenia fizyczne, pasje oraz kontakty międzyludzkie mogą zmniejszać ryzyko pojawienia się zaburzeń funkcji poznawczych.

Spis treści

Pasja, ćwiczenia i relacje międzyludzkie mają wpływ na zaburzenia poznawcze

Choroby neurodegeneracyjne, do których należy np. demencja związane są ze spadkiem masy tkanki mózgowej – istoty szarej i białej. Szacuje się, że obecnie ta choroba może dotyczyć nawet 400 tys. Polaków, a z każdym rokiem liczba nowych pacjentów zwiększa się.

W przebiegu demencji dochodzi do pogorszenia funkcji poznawczych, czyli:

  • pamięci długo- i krótkotrwałej,
  • koncentracji,
  • szybkości reakcji na bodźce,
  • szybkości uczenia się.

Naukowcy z całego świata stale badają wpływ różnych czynników na pogorszenie funkcji poznawczych i rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Niedawno wykazano, że umiarkowany ruch na poziomie 4 tys. kroków dziennie może zmniejszyć ryzyko rozwoju demencji o 25 proc., a zwiększenie aktywności do 10 tys. kroków to już o połowę niższe ryzyko demencji, w porównaniu do osób prowadzących siedzący tryb życia. Dodatkowo zaobserwowano, że pójście spać przed godziną 21 i spanie powyżej 8 godzin dziennie może znacząco upośledzać funkcje poznawcze.

Niedawno opublikowane badanie w Brain Sciences udowadnia natomiast, że na zachowanie sprawności mózgu i zmniejszenie ryzyka rozwoju demencji mają wpływ: umiarkowana aktywność fizyczna, pasje oraz kontakty międzyludzkie.

– Na podstawie naszych badań odkryliśmy, że pasja lub silne zainteresowanie może być kluczowym czynnikiem motywacyjnym dla osiągnięć i dobrego samopoczucia. Dlatego mówimy: znajdź swoją pasję i rozwijaj ją! Znajdź swój obszar zainteresowań i skup się na procesie. Bądź gotowy podejmować wyzwania – one są kluczowe dla rozwoju mózgu – skomentował dr Hermundur Sigmundsson, profesor psychologii na Norweskim Uniwersytecie Nauki i Technologii, główny autor badania.

Jak zmiana nawyków wpływa na pamięć i koncentrację?

Naukowcy wykonali przegląd dostępnej literatury dotyczącej wpływu różnych czynników na funkcje poznawcze, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności fizycznej, pasji i kontaktów interpersonalnych. Do jakich wniosków doszli badacze?

Aktywność fizyczna
Według ekspertów unikanie siedzącego trybu życia i podejmowanie umiarkowanej aktywności fizycznej wspiera pracę układu nerwowego i znacząco wpływa na stan zdrowia psychicznego. W badaniach wykazano, że dorośli trenujący 60 minut dziennie minimum 3 razy w tygodniu mają znacznie większą objętość istoty szarej i białej w mózgu w porównaniu do osób unikających wysiłku fizycznego.

Dodatkowo naukowcy zaobserwowali, że umiarkowany ruch wiąże się z lepszymi wynikami w testach poznawczych – szybszy czas wykonywania zadań, lepsza pamięć krótkotrwała i szybka reakcja na bodźce. Co ciekawe, eksperci podkreślają, że aktywność fizyczna może hamować ubytek masy mózgu, a tym samym spowalniać proces starzenia się komórek nerwowych.

– Literatura sugeruje szereg zmian w mózgu związanych z aktywnością fizyczną, w tym powstawanie nowych neuronów w obszarach mózgu, które wspierają pamięć, a także powstawanie większej ilości połączeń między komórkami nerwowymi, czyli synapsami – dodał dr Art Kramer, emerytowany profesor Uniwersytetu Illinois Urbana-Champaign.

Sprawdź: Jak siedzący tryb życia wpływa na organizm?

Pasja, czyli hobby
Naukowcy pasję uznają jako „silne uczucie wobec osobiście ważnej wartości/preferencji, która motywuje intencje i zachowania do wyrażania tej wartości/preferencji”. Pasje są ważnym elementem życia każdego człowieka, ponieważ definiują jego zachowanie, a nawet sposób odreagowania nadmiernych emocji.

Eksperci zaobserwowali, że pasje motywują człowieka do chęci zwiększania swoich umiejętności, np. nauki języków obcych, co wiąże się bezpośrednio z treningiem umysłu i rozwojem istoty szarej w mózgu. Dodatkowo takie cechy jak wytrwałość i sumienność również wpływają na jej wzrost.

Ciekawym wnioskiem badania jest to, że pogorszenie funkcji motorycznych, utrata pasji i stany depresyjne często występują u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi.

– Pasja nadaje kierunek obszarowi zainteresowania, który może być związany z układem dopaminy, który odgrywa ważną rolę w skupianiu uwagi, uczeniu się, zachowaniach ukierunkowanych na cel. Pasja może poprawiać koncentrację, która jest niezbędna do osiągnięcia długoterminowego celu – dodali naukowcy.

Relacje społeczne
W przeglądzie dostępnych badań zaobserwowano, że osoby utrzymujące więzi społeczne charakteryzują się znacznie większą masą istoty białej w mózgu, która odpowiada za zapamiętywanie i skupianie uwagi na wykonywanych czynnościach. Ponadto u osób wykazujących zachowania aspołeczne znacznie częściej obserwuje się zaburzenia funkcji poznawczych.

Naukowcy podkreślają jednak, że wpływ relacji społecznych na zachowanie funkcji poznawczych powinien być dokładnie zbadany, a w analizie powinny zostać uwzględnione cechy charakteru np. czy dana osoba jest introwertykiem lub ekstrawertykiem.

Eksperci dodają, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych analiz, które pozwoliłyby lepiej zrozumieć zaobserwowane zależności. Jednak jedno jest pewne – nasz styl życia odgrywa kluczową rolę w zachowaniu sprawności mózgu, a już niewielkie zmiany mogą mieć korzystny wpływ na zmniejszenie ryzyka chorób neurodegeracyjnych.

Jak poprawić koncentrację i szybkość uczenia się?

Chcąc zachować sprawność mózgu i zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjncyh, w tym choroby Alzheimera, warto codziennie trenować umysł. Do najlepszych sposobów, które pobudzają pracę komórek nerwowych mózgu zalicza się:

  • naukę języków obcych,
  • rozwiązywanie krzyżówek,
  • rozwiązywanie łamigłówek, np. sudoku,
  • czytanie książek, gra w szachy lub warcaby,
  • granie w gry strategiczne,
  • oglądanie filmów zagranicznych w języku obcym lub z napisami.

Uzupełnij domową apteczkę

kup najtaniej

Antar

Materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy z pompą

400,00 zł99,98 zł-75%

kup najtaniej

Amara

Amara Woda utleniona 3% 100 g

3,25 zł1,50 zł-54%

kup najtaniej

Zarys

ZARYS ELASTOPOR STERIL OPATRUNEK JAŁOWY 5X7,2CM - 100SZT

45,00 zł22,33 zł-50%

kup najtaniej

Thea

Thealoz Duo krople do oczu 10 ml

64,49 zł35,20 zł-45%

kup najtaniej

Merck

Cebion krople 0,1g/1ml 30ml

20,60 zł13,00 zł-37%

kup najtaniej

Boiron

Stodal 200ml

23,05 zł14,49 zł-37%

kup najtaniej

Gima

Pulsoksymetr GIMA OXY-1

77,00 zł50,00 zł-35%

kup najtaniej

Synoptis

Termofor APTEO z pestek wiśni w pokrowcu, 1 szt. (różowy)

18,49 zł13,22 zł-29%

kup najtaniej

Vitammy

VITAMMY WARM-UP Poduszka elektryczna rozgrzewająca

102,00 zł87,60 zł-14%

kup najtaniej

Boiron

BOIRON, Stodal granulki, 2 tuby po 4g

18,00 zł15,89 zł-12%

kup najtaniej

Veera

Veera Opaska elastyczna Silver na kolano XL

63,96 zł57,99 zł-9%
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na gloswielkopolski.pl Głos Wielkopolski
Dodaj ogłoszenie