Andrzej Radke: Wezwałem Jaruzelskiego do rejestracji Solidarności i NZS

Krzysztof M. Kaźmierczak
Andrzej Radke (ur. 1963) obecnie działa w Klubie NZS 80
Andrzej Radke (ur. 1963) obecnie działa w Klubie NZS 80 fot. Krzysztof M. Kaźmierczak
Z Andrzejem Radke, byłym poznańskim opozycjonistą, w PRL jednym z liderów Niezależnego Zrzeszenia Studentów w związku z konferencją historyczna na temat NZS rozmawia Krzysztof M. Kaźmierczak

Działalność opozycyjną rozpoczął Pan w Poznaniu po maturze. Skończyło się to dwuletnim wyrokiem więzienia. Za co?
Andrzej Radke: - Aresztowano mnie w 1985 w związku z planowaną przez nas akcją kolportażu 100 tys. ulotek zachęcających do bojkotu wyborów. Dzięki amnestii siedziałem 9 miesięcy.

Wznowieniem NZS zajął się Pan z kolegami wkrótce po wyjściu z więzienia. Czym się kierowaliście wskrzeszając istniejącą w latach 1980-1981 organizację?
Andrzej Radke: - Na uniwersytecie nie było wtedy żadnej niezależnej organizacji, wśród studentów panowała apatia. Chcieliśmy to zmienić.

Co robił NZS w latach 80.?
Andrzej Radke: - Prowadziliśmy działalność wydawniczą, organizowaliśmy manifestacje i niezależne koncerty, wspieraliśmy "Solidarność". Przejęliśmy też, wygrywając wybory, samorząd studencki na UAM. Zostałem jego przewodniczącym.

Dzięki temu w październiku 1988 roku mógł Pan zabrać głos na spotkaniu studentów z gen. Wojciechem Jaruzelskim...
Andrzej Radke: - Przyjechał na rozpoczęcie roku akademickiego na UAM. Przemawiając jako przewodniczący samorządu wezwałem Jaruzelskiego do rejestracji "Solidarności" i NZS.

Generał zareagował?
Andrzej Radke: - On nie, ale podeszło do mnie kilku esbeków i powiedzieli, że mogli mi wyłączyć mikrofon, ale tego nie zrobili, bo tacy są mili.
Czyli faktycznie byli mili, bo wcześniej Pana kilka razy aresztowali...
Andrzej Radke: - Gdyby to było rok wcześniej, to pewnie też zostałbym aresztowany, ale jesienią 1988 roku opozycja był już zbyt silna, a rząd prowadził z nią rozmowy.

W 1989 roku był Pan wśród tych, którzy zaangażowali się w działalność komitetów obywatelskich "Solidarności" i półwolnościowe wybory 4 czerwca. Wielu byłych opozycjonistów tego żałuje, a Pan?
Andrzej Radke: - Mając obecną wiedzę także żałuję, ale wtedy nie wiedzieliśmy czy ostrzej występując wobec władzy osiągniemy coś więcej. Żyliśmy wówczas z ciągłą obawą, że w każdej chwili może wkroczyć do Polski Armia Czerwona i będzie jeszcze gorzej niż było dotąd. Wybory były zatem szansą.

Ale niedługo przed nimi poznański NZS zastrajkował. Niektórzy zarzucali wam, że sabotujecie działania "Solidarności"...
Andrzej Radke: - Byliśmy zaniepokojeni tym, że rozmowy z władzą dotyczą tylko rejestracji związku, a pomijany jest NZS. Większość studentów była za przeprowadzeniem strajku. Ale trwał on krótko, bo nie chcieliśmy zaogniać sytuacji. Aby jednak pokazać naszą determinację w sprawie rejestracji NZS z tego powody przeprowadziliśmy głodówkę na pl. Mickiewicza.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3